Podział obowiązków między pracownikiem a pracodawcą
Najczęstszy błąd w kadrach polega na założeniu, że skoro wniosek składa cudzoziemiec, to cała sprawa jest jego. Tak nie jest. Pracodawca odpowiada za zgodność pracy z decyzją, a od czerwca 2025 roku także za zawiadomienia.
| Obowiązek | Kto | Termin | Skąd |
|---|---|---|---|
| Wniosek o zezwolenie | cudzoziemiec | najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu | ustawa o cudzoziemcach |
| Załącznik nr 1 z warunkami pracy | pracodawca | razem z wnioskiem | ustawa o cudzoziemcach |
| Zawiadomienie wojewody o utracie pracy | cudzoziemiec | 15 dni roboczych | art. 121 ustawy o cudzoziemcach |
| Zawiadomienie wojewody o utracie pracy przez cudzoziemca | pracodawca lub zleceniodawca | 15 dni od zdarzenia | obowiązek od 1 czerwca 2025 |
| Zawiadomienie o zmianie nazwy, siedziby, formy prawnej, przejściu zakładu albo zamianie zlecenia na umowę o pracę | pracodawca | 15 dni roboczych | art. 119 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach |
| Praca zgodna ze stanowiskiem i warunkami z decyzji | pracodawca | przez cały okres ważności | decyzja wojewody |
Dwa wiersze z pracodawcą w kolumnie „kto” są nowe. Wcześniej firma mogła zakończyć współpracę i zapomnieć o sprawie, dziś musi zawiadomić wojewodę, który wydał zezwolenie. Zmiany z 2025 roku opisuje rządowy serwis Zielona Linia, a tekst ustawy o cudzoziemcach znajdziesz w ISAP.
Kiedy potrzebna jest zmiana zezwolenia, a kiedy wystarczy zawiadomienie
Zezwolenie jednolite jest przypięte do pracodawcy, stanowiska i warunków. Każda zmiana w zatrudnieniu wymaga więc pytania, czy to tylko zawiadomienie, czy już nowa decyzja.
Wystarczy zawiadomienie wojewody w 15 dni roboczych, gdy zmienia się nazwa, siedziba albo forma prawna firmy, gdy zakład przechodzi na innego pracodawcę albo gdy umowę zlecenia zastępujesz umową o pracę. Te przypadki wymienia art. 119 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a obowiązek zawiadomienia dodał ust. 2.
Zmiana zezwolenia jest potrzebna, gdy cudzoziemiec ma pracować na innym stanowisku albo na innych warunkach niż wpisane w decyzji, a w przypadku pracownika tymczasowego także u innego pracodawcy użytkownika. Wniosek o zmianę składa cudzoziemiec, ale bez nowego załącznika od pracodawcy nie ruszy.
Praktyczna zasada dla kadr: zanim podpiszesz aneks ze zmianą stanowiska albo stawki, sprawdź, czy osoba pracuje na zezwoleniu jednolitym. Jeśli tak, aneks bez zmiany zezwolenia może oznaczać pracę niezgodną z decyzją, a to inspektor wychwyci przy pierwszej kontroli PIP.
Jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę a zmiana pracodawcy
Gdy pracownik odchodzi, uruchamiają się dwa terminy naraz. Pracownik ma 15 dni roboczych na zawiadomienie wojewody albo na złożenie wniosku o zmianę zezwolenia. Dotychczasowy pracodawca ma 15 dni na własne zawiadomienie o utracie pracy. Jeśli cudzoziemiec dotrzymał swojego terminu, zezwolenie nie zostanie cofnięte przez 30 dni od utraty pracy, i to tylko raz w okresie ważności.
Te 30 dni to czas na znalezienie nowego pracodawcy i przygotowanie dokumentów. Część pracowników szuka wtedy pracy na własną rękę i przydaje im się porządne CV dopasowane do ogłoszenia, które przygotują na przykład w Kandyduj.
Nowy pracodawca ma dwie drogi, żeby pracownik mógł zacząć szybko. Może zarejestrować oświadczenie o powierzeniu pracy, jeśli cudzoziemiec pochodzi z kraju objętego tą procedurą (Armenia, Białoruś, Mołdawia, Ukraina), albo złożyć wniosek o zezwolenie na pracę typ A. Równolegle cudzoziemiec może wystąpić o zmianę zezwolenia jednolitego albo o nowe. Zasady oświadczeń opisujemy na stronie o oświadczeniu o powierzeniu pracy.
Przykład dla firmy z trzema pracownikami na zezwoleniach jednolitych
Zakład przetwórstwa zatrudnia trzy osoby z kartą pobytu wydaną na podstawie zezwolenia jednolitego. Zdarzenia z jednego kwartału pokazują, jak wiele dat biegnie równolegle.
| Pracownik | Zdarzenie | Data zdarzenia | Termin pracodawcy | Termin pracownika |
|---|---|---|---|---|
| Osoba 1 | rozwiązanie umowy za porozumieniem | 30 listopada 2026 | zawiadomienie wojewody do 15 grudnia 2026 | 15 dni roboczych na zawiadomienie lub wniosek o zmianę |
| Osoba 2 | zamiana umowy zlecenia na umowę o pracę | 1 grudnia 2026 | zawiadomienie wojewody w 15 dni roboczych | brak |
| Osoba 3 | awans na kierownika zmiany z wyższą stawką | planowany 1 lutego 2027 | nowy załącznik nr 1 przed zmianą | wniosek o zmianę zezwolenia przed zmianą warunków |
Do tego karta pobytu każdej z tych osób kończy się w innym miesiącu, a nowe zezwolenie trzeba uzyskać, bo jednolitego się nie przedłuża. Ile trwa wydanie decyzji w praktyce, opisujemy we wpisie ile trwa karta pobytu. W firmie z trzema osobami da się to trzymać w kalendarzu. W agencji z czterdziestoma osobami na różnych podstawach to codzienna praca dla jednej osoby, chyba że daty pilnuje program.
Co zapisać przy każdym pracowniku z zezwoleniem jednolitym
- Rodzaj podstawy: zezwolenie jednolite, z numerem decyzji i wojewodą, który ją wydał. Zawiadomienia idą do tego konkretnego urzędu.
- Okres ważności zezwolenia i datę ważności karty pobytu.
- Stanowisko, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i rodzaj umowy z załącznika nr 1, żeby każdy aneks porównać z decyzją.
- Datę każdego zdarzenia, które uruchamia zawiadomienie: odejście, zmiana umowy, zmiana danych firmy.
- Alerty z wyprzedzeniem do osoby odpowiedzialnej, a nie do wspólnej skrzynki.
Pełne zestawienie terminów pracodawcy, także dla oświadczeń i zezwoleń typ A, jest we wpisie o terminach pracodawcy zatrudniającego cudzoziemca. Jeśli część osób pracuje na zezwoleniach na pracę, sprawdź też, jak dziś wygląda przedłużenie zezwolenia na pracę typ A, bo od czerwca 2025 roku zamiast przedłużenia składa się nowy wniosek.
Kto składa wniosek o jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę?
Wniosek składa cudzoziemiec do wojewody właściwego dla miejsca pobytu, najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu. Pracodawca wypełnia i podpisuje załącznik nr 1 z warunkami pracy, czyli stanowiskiem, wynagrodzeniem, wymiarem czasu pracy i rodzajem umowy.
Czy jednolite zezwolenie można przedłużyć?
Nie. Zezwolenie jednolite wydaje się na okres od 3 miesięcy do 3 lat i nie podlega przedłużeniu. Żeby cudzoziemiec pracował dalej, składa wniosek o nowe zezwolenie przed końcem legalnego pobytu, a pracodawca podpisuje nowy załącznik nr 1.
Co musi zrobić pracodawca, gdy cudzoziemiec odchodzi?
Od 1 czerwca 2025 roku pracodawca lub zleceniodawca wskazany w zezwoleniu zawiadamia pisemnie wojewodę, który je wydał, o utracie pracy przez cudzoziemca, w ciągu 15 dni od tego zdarzenia. Pracownik ma osobny termin 15 dni roboczych na własne zawiadomienie.
Czy zmiana stanowiska wymaga zmiany zezwolenia?
Tak, jeśli cudzoziemiec ma pracować na innym stanowisku albo na innych warunkach niż w decyzji. Wtedy potrzebny jest wniosek o zmianę zezwolenia z nowym załącznikiem od pracodawcy. Samo przejście ze zlecenia na umowę o pracę wymaga tylko zawiadomienia.
Wszystkie daty zezwoleń jednolitych w jednej kartotece
Formalności to program dla pracodawców i agencji pracy. Przy każdym pracowniku zapisujesz podstawę pracy, warunki z decyzji i daty ważności, a program przypomina o końcu karty pobytu i o terminach zawiadomień, zanim miną. Dane do kontroli masz w jednym raporcie PDF.
Sprawdź demo bez zakładania konta, zobacz, jak program pilnuje karty pobytu pracownika, rozwiązanie dla agencji pracy i plany w cenniku.