Renta socjalna przysługuje osobom, które przed uzyskaniem pełnoletności lub przed ukończeniem nauki (również w szkole wyższej) uległy wypadkowi lub chorobie, które spowodowały ich całkowitą niezdolność do pracy. Świadczenie to nie jest uzależnione od posiadania polskiego obywatelstwa, a od zamieszkania na terytorium Polski.

Kto jest uprawniony do otrzymania renty socjalnej?

Wnioskować o przyznanie renty socjalnej może osoba pełnoletnia, zamieszkała na terytorium Polski, która jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu zdarzenia (np. wypadku lub choroby), które zaistniało w jednej z poniższych sytuacji:

1. Przed ukończeniem przez tę osobę 18. roku życia
2. W trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej (jednak przed ukończeniem 25. roku życia)
3. W trakcie studiów doktoranckich

Renta socjalna nie będzie przysługiwać jednak osobie, która spełnia powyższe warunki, ale:

1. Ma ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego (więcej na ten temat m. in. w artykułach „Kto może uzyskać prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy”, "Jak uzyskać rentę czyli orzecznictwo o niezdolności do pracy do celów rentowych?" oraz„Wniosek o emeryturę do ZUS i KRUS – kiedy i gdzie należy go złożyć?”)
2. Pobiera świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych (więcej na ten temat w artykule „Emerytura i renta za pracę za granicą. Postępowanie zgodne z prawem krok po kroku”)
3. Jest tymczasowo aresztowana albo odbywa karę pozbawienia wolności
4. Ma ustalone prawo do renty rodzinnej (części renty) przez ZUS lub KRUS, w wysokości przekraczającej 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (więcej na temat renty rodzinnej w artykule „Komu przysługuje renta rodzinna. Procedura ubiegania się o rentę rodzinną.”)
5. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 5 ha przeliczeniowych.

Należy zauważyć, że warunkiem posiadania prawa do renty socjalnej jest zamieszkanie w Polsce, a nie posiadanie obywatelstwa. W związku z tym prawa do renty nie będzie miał obywatel Polski mieszkający za granicą, ale będzie je miał zamieszkujący w naszym kraju obywatel któregokolwiek kraju Unii Europejskiej lub legalnie (np. na podstawie zezwolenia na osiedlenie lub posiadania statusu uchodźcy) przebywający w Rzeczpospolitej Polskiej obywatel każdego innego kraju.

Gdzie złożyć wniosek o rentę socjalną?

Odpowiedni wniosek o rentę socjalną należy złożyć w oddziale ZUS w naszym miejscu zameldowania (więcej na temat w artykule „Zameldowanie na pobyt stały”). Możemy to zrobić osobiście lub pisemnie, za pośrednictwem poczty. W przypadku gdy osoba uprawniona nie może podpisać wniosku, bo jest np. ubezwłasnowolniona, wniosek powinien podpisać jej przedstawiciel (np. opiekun). Wnioskować o rentę socjalną dla osoby zainteresowanej (za jej pisemną zgodą) może również kierownik ośrodka pomocy społecznej (więcej o pomocy społecznej m. in. w artykule „Zasiłki oraz inne świadczenia z pomocy społecznej. Ubiegamy się o pomoc zgodnie z obowiązującymi przepisami.”

Dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o rentę socjalną

Do wniosku o rentę socjalną należy dołączyć następujące dokumenty (oczywiście nie zawsze wszystkie dokumenty są wymagane np. jeśli ktoś nie studiował to nie trzeba składać dokumentu o uczęszczaniu na studia itp.):

1. Zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie ZUS N-9
2. Wywiad zawodowy dotyczący charakteru i rodzaju pracy ZUS N-10 (jeżeli osoba uprawniona do renty kiedykolwiek wykonywała pracę)
3. Dokumentację medyczną oraz inne dokumenty mogące mieć znaczenie dla wydania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy
4. Zaświadczenie o okresie uczęszczania do szkoły lub szkoły wyższej
5. Zaświadczenie jednostki prowadzącej studia doktoranckie o okresie odbywania tych studiów
6. Zaświadczenie wydane przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne (np. pracodawcę) - jeżeli osoba uprawniona do renty kiedykolwiek pracowała
7. Zaświadczenie o pobieraniu wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, i o dacie zaprzestania ich pobierania (jeżeli osoba ubiegająca się o rentę pobiera te świadczenia)
8. Zaświadczenie z urzędu gminy, określające powierzchnię (w hektarach przeliczeniowych) użytków rolnych nieruchomości rolnej (w przypadku posiadania nieruchomości rolnej)
9. Potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez ZUS lub kierownika ośrodka pomocy społecznej kopię jednego z dokumentów: zezwolenia na osiedlenie się w Polsce, posiadanie statusu uchodźcy lub zezwolenie na pobyt (jeżeli osoba uprawniona do renty jest cudzoziemcem)